Osnovni sud u Bijeljini mjesno je nadležan za teritoriju opština Bijeljina, Ugljevik i Lopare.

Osnovni sud u Bijeljini stvarno je nadležan za suđenje:

1. u krivičnim  predmetima

a) da u prvom stepenu sudi
• za krivična djela za koja je zakonom propisana kao glavna kazna novčana kazna ili kazna zatvora do 10 godina, ako posebnim zakonom nije određena nadležnost drugog suda,
• za krivična djela za koja je posebnim zakonom propisana nadležnost osnovnog suda,
• za krivična djela za koja je Sud Bosne i Hercegovine prenio nadležnost na osnovni sud,
• u svim krivičnim postupcima protiv maloljetnika;

b) da postupa u toku istrage i nakon podizanja optužnice u skladu sa zakonom;
c) da odlučuje o vanrednim pravnim lijekovima kada je to zakonom predviđeno,
d) da odlučuje o brisanju osude i prestanku mjera bezbjednosti i pravnih posljedica osude na osnovu sudske odluke,
e) da postupa po molbama za pomilovanje u skladu sa zakonom.

2. građanskim predmetima da u prvom stepenu sudi
a) u svim građanskim sporovima  i
b) u vanparničnom postupku

3. drugim predmetima
a) da sprovodi izvršni postupak,
b) da određuje mjere obezbjeđenja
c) da rješava u posebnim postupcima, ako zakonom nije drugačije određeno,
d) da obavlja zemljišnoknjižne poslove,
e) da pruža pravnu pomoć sudovima u Bosni i Hercegovini
f) da vrši poslove međunarodne pravne pomoći, ako zakonom nije određeno da neke od tih poslova vrši Okružni sud,
g) da vrši druge poslove određene zakonom.

Nadležnost, unutrašnje uređenje i rad suda regulisani su Zakonom o sudovima Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske „broj 111/04, 109/05, 37/06, 17/08, 119/08, 58/09 i 13/10), Pravilnikom o unutrašnjem poslovanju redovnih sudova („Službeni glasnik BIH „ broj 57/08, 70/09 i 13/10), i ostalim pozitivno-pravnim propisima Bosne i Hercegovine i Republike Srpske.